Naar de inhoud
Perimenopauzewijzer

Opgeblazen buik in de overgang: oorzaken, wat helpt en wanneer naar de huisarts

Of de overgang zelf een opgeblazen buik geeft, is weinig onderzocht. Vaak spelen je cyclus, je darmen, je maag of hormoontherapie mee. Houdt het opgeblazen gevoel weken aan, laat het dan nakijken.

Geschreven door
Redactie Perimenopauzewijzer
Medische controle
Nog niet medisch beoordeeld
Bijgewerkt
Speelt vooral in: perimenopauze, postmenopauzeOver de fasen

Het belangrijkste

  • Thuisarts noemt een opgeblazen buik, vocht vasthouden of misselijkheid niet als overgangsklacht. Er is weinig goed onderzoek naar buikklachten in de overgang.
  • Een opgeblazen buik wisselt over de dag en komt meestal door gas of verstopping. Buikvet blijft en hoort bij de veranderde vetverdeling rond de overgang.
  • Hormoontherapie kan in de eerste maanden vocht vasthouden en misselijkheid geven.
  • Rustig eten, minder koolzuur en gasvormend eten, vezels langzaam opbouwen en dagelijks bewegen kunnen helpen.
  • Ga naar de huisarts als een opgeblazen gevoel, snel vol zitten of buikpijn langer dan 3 weken duurt, of als je stoelgang verandert.

Komt een opgeblazen buik door de overgang?

Dat weten we niet zeker. Thuisarts noemt een opgeblazen buik niet bij de klachten die door de overgang kunnen komen. Wel staat erin dat klachten rond je menstruatie in de overgang kunnen veranderen [1].

Er is weinig goed onderzoek naar. Een overzichtsstudie uit 2025 vond wel 122 studies over maag- en darmklachten rond en na de overgang, maar zag veel gaten: vaak was niet goed beschreven hoe de overgangsfase en de klachten waren gemeten [2]. Een ouder literatuuroverzicht zag dat buikklachten, waaronder een opgeblazen gevoel, vaker gemeld worden rond de menstruatie en in de perimenopauze. Dat zijn momenten waarop je hormonen dalen of laag zijn. Of dat de oorzaak is, moest nog worden bevestigd [3].

In een kleine Amerikaanse studie met 228 vrouwen meldden vrouwen na de overgang vaker een veranderde stoelgang dan jongere vrouwen. De onderzoekers konden niet uitsluiten dat dit door ouder worden kwam en niet door de overgang [4].

Een duidelijk bewezen verband tussen de overgang en een opgeblazen buik is er dus niet. Daarom is het zinvol om naar andere oorzaken te kijken, zoals je cyclus, je darmen, je maag of medicijnen.

Opgeblazen buik of buikvet: wat is het verschil?

Een opgeblazen buik voelt strak, vol of gespannen. Hij wisselt vaak over de dag en wordt na het eten erger. Dat komt meestal door gas of ontlasting in je darmen, of soms door vocht.

Buikvet is iets anders. Dat blijft, ook 's ochtends op een lege maag, en je ziet het terug in je middelomtrek. Rond de overgang verandert waar je lichaam vet opslaat. Daar lees je alles over bij afvallen in de overgang.

KenmerkOpgeblazen buikBuikvet
Hoe voelt hetStrak, vol, gespannenBlijvend, ook op een lege maag
Wisselt over de dagJa, vaak erger na het etenNee
Meest voorkomende oorzaakGas, verstopping, vochtVetopslag rond je buik
Wat helptEetgewoonten, vezels, bewegenZie afvallen in de overgang

Opgeblazen buik in de perimenopauze en je cyclus

Zolang je nog menstrueert, kan een opgeblazen buik bij je cyclus horen. Een opgeblazen gevoel is een bekende lichamelijke klacht van het premenstrueel syndroom (PMS). De klachten komen steeds vóór je menstruatie en verdwijnen zodra je ongesteld wordt [5].

In de perimenopauze wordt je cyclus vaak onregelmatig. Klachten rond je menstruatie kunnen nieuw ontstaan, erger worden of juist verdwijnen [1]. Daardoor is het lastiger om te zien of je buik bij je cyclus hoort. Houd een paar maanden bij wanneer je last hebt en wanneer je ongesteld bent. Meer over je cyclus lees je bij menstruatie in de overgang en over de rol van progesteron.

Vocht vasthouden in de overgang

Vocht vasthouden staat niet in de lijst van overgangsklachten van Thuisarts [1]. Het is wel een bekende bijwerking van hormoontherapie: in de eerste maanden houdt je lichaam soms meer vocht vast. Je kunt dan ook gevoelige borsten, hoofdpijn of misselijkheid hebben [6].

Bij estradiol op de huid (pleister, gel of spray) noemt Apotheek.nl het vasthouden van vocht, met dikke enkels en voeten en een paar kilo erbij. Dat komt voor bij 1 tot 10 van de 100 gebruikers. Een minder sterke pleister voorkomt dat meestal [7]. Progesteron kan bij 1 tot 10 van de 100 gebruikers maag- en darmklachten geven, zoals buikpijn, misselijkheid of een opgezette buik. Die gaan meestal binnen enkele dagen tot weken vanzelf over [8]. Blijf je last houden, bespreek dat dan met je huisarts. Meer over bijwerkingen lees je bij hormoontherapie.

Dikke enkels of onderbenen kunnen ook andere oorzaken hebben, zoals slechte aderen of een hart dat minder goed pompt. Bel dezelfde dag je huisarts als je snel moe of buiten adem bent, of als je onderbeen rood wordt of pijn doet [9].

Opgezette buik door je darmen

Een opgezette buik komt vaak door je darmen. Thuisarts noemt kool, bonen, uien en pittig eten als voedsel dat gas geeft. Ook verstopping door te weinig vocht of vezels kan buikpijn geven [10].

Winden laten is normaal: 10 tot 20 keer per dag is heel gewoon. Meer gas krijg je van koolzuurhoudende dranken, peulvruchten, kool, prei en ui, fructose (zoals in vruchtensap en gedroogd fruit) en bepaalde zoetstoffen (polyolen). Ook als je net meer vezels eet, kun je in het begin meer last hebben [11].

Prikkelbare darm (PDS)

Heb je vaak buikpijn, een opgeblazen gevoel en problemen met poepen, dan kan het gaan om het prikkelbare-darmsyndroom (PDS). Ongeveer 1 op de 25 mensen in Nederland heeft het en het komt vaker voor bij vrouwen. PDS is vervelend maar niet gevaarlijk [12].

Maagklachten in de overgang

Maagklachten staan niet bij de overgangsklachten van Thuisarts [1], maar ze kunnen wel een vol of opgeblazen gevoel geven. Bij maagklachten heb je vaak pijn bovenin je buik of een brandend gevoel achter je borstbeen. Je kunt je ook opgeblazen of misselijk voelen of snel vol zitten tijdens het eten [13].

Thuisarts noemt als oorzaken onder meer roken, alcohol, frisdrank met prik, vet of pittig eten, overgewicht en pijnstillers zoals ibuprofen. Helpen de adviezen na 3 weken niet, maak dan een afspraak met je huisarts. Let op: soms lijken hartklachten op maagklachten. Heb je pijn op de borst, neem dat dan serieus [13]. Lees ook over hartkloppingen in de overgang.

Misselijk in de overgang

Misselijkheid staat niet bij de overgangsklachten van Thuisarts [1]. Ben je misselijk, denk dan aan deze oorzaken:

  • Hormoontherapie. In de eerste maanden kun je misselijk zijn [6]. Ook estradiol op de huid en progesteron kunnen misselijkheid geven [7] [8].
  • Je maag. Misselijkheid kan bij maagklachten horen [13].
  • Zwangerschap. Zolang je nog menstrueert, ook onregelmatig, kun je zwanger worden. Thuisarts adviseert een voorbehoedmiddel tot een jaar na je laatste menstruatie of tot je 52e [14]. Lees meer bij anticonceptie in de overgang.

Ben je zonder duidelijke reden steeds misselijk, heb je weinig trek en voel je je buik voller worden, ga dan naar de huisarts (zie hieronder).

Buikpijn in de overgang

Buikpijn hoort niet bij de bekende overgangsklachten, maar pijn rond je menstruatie kan in de perimenopauze wel veranderen [1]. Verder kan buikpijn door veel dingen komen: eten of drinken, verstopping, PDS, stress, galstenen, maagklachten of menstruatiepijn [10]. Bij menstruatiepijn kan een warme kruik, een warm bad of een pijnstiller helpen [10].

Ben je al een jaar niet meer ongesteld en heb je bloedverlies met of zonder buikpijn, ga dan altijd naar de huisarts. Lees meer bij bloedverlies na de overgang.

Bel direct je huisarts of de huisartsenpost

Bel meteen bij [10]:

  • heftige buikpijn die ineens begint of steeds erger wordt
  • bloed braken of bloed uit je anus
  • plakkerige zwarte poep
  • steeds overgeven of niet meer kunnen plassen
  • je onrustig, zweterig, bleek, suf of verward voelen, of steeds zieker worden

Bel dezelfde dag bij buikpijn met koorts van 38 graden of hoger, of bij pijn rechtsonder in je buik [10].

Wanneer is een opgeblazen buik een reden voor de huisarts?

Meestal heeft een opgeblazen buik een onschuldige oorzaak. Een opgeblazen gevoel of dikkere buik, snel vol zitten, weinig trek, misselijkheid en pijn in je onderbuik kunnen namelijk ook klachten van eierstokkanker zijn [15].

Eierstokkanker is niet vaak: in Nederland krijgen ieder jaar bijna 1.400 vrouwen het, de meesten tussen de 55 en 85 jaar. Het wordt vaak laat ontdekt, omdat het in het begin meestal geen klachten geeft [15]. Juist daarom is het verstandig om aanhoudende klachten niet weg te wuiven als 'gewoon de overgang'.

Darmkanker komt vaker voor: ieder jaar krijgen ruim 11.000 mensen het en bijna 9 van de 10 zijn 55 jaar of ouder. Klachten zijn onder meer bloed of slijm bij de poep, een veranderde stoelgang, loze aandrang, afvallen zonder reden en moeheid [16]. Iedereen van 55 tot en met 75 jaar krijgt elke 2 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek darmkanker [16]. Heb je klachten, wacht dan niet op die uitnodiging.

Wanneer naar de huisarts?

Maak een afspraak bij je huisarts als je:

  • langer dan 3 weken een opgeblazen gevoel of dikkere buik hebt, snel vol zit, weinig trek hebt, misselijk bent of pijn in je onderbuik hebt [15]
  • vaker moet plassen dan normaal, moe bent of afvalt zonder duidelijke reden [15]
  • langer dan 2 weken een veranderde stoelgang hebt of klachten hebt die steeds terugkomen [16]
  • opeens veel vaker of minder vaak moet poepen, of dunnere of dikkere poep hebt [12]
  • vaak aandrang hebt maar er niets komt [12]
  • 50 jaar of ouder bent en voor het eerst darmklachten krijgt [12]
  • buikpijn hebt die niet overgaat of langzaam erger wordt [10]

Ga direct naar de huisarts bij bloed bij je poep of bij bloedverlies uit je vagina dat je niet verwacht, zoals na de overgang [16] [15].

Deze klachten kunnen door kanker komen, maar dat hoeft niet [15]. De huisarts zoekt uit wat er aan de hand is.

Wat helpt tegen een opgeblazen buik?

Niets is speciaal onderzocht voor een opgeblazen buik in de overgang. Deze adviezen gelden voor buik- en darmklachten in het algemeen.

  • Eet rustig. Kauw goed met je mond dicht en gebruik geen kauwgom. Zo slik je minder lucht in [17].
  • Let op koolzuur. Frisdrank, bier en light-frisdrank kunnen klachten geven [17] [18].
  • Probeer minder gasvormend eten. Denk aan peulvruchten, kool, ui, prei, knoflook en rauwkost [17]. Laat een paar weken één of twee dingen staan en kijk of het verschil maakt [18].
  • Bouw vezels langzaam op. Vezels zijn goed voor je darmen, maar veel extra in één keer kan een opgeblazen gevoel en gas geven. Breid ze over een paar weken uit, tot ongeveer 30 gram per dag. Drink daarbij 1,5 tot 2 liter [19].
  • Eet regelmatig. Thuisarts adviseert bij PDS 3 maaltijden per dag op vaste tijden [18].
  • Beweeg elke dag, bijvoorbeeld een half uur wandelen of fietsen [12]. Meer ideeën vind je bij bewegen.
  • Houd een dagboek bij van wat je eet, je ontlasting en je klachten. Dan zie je beter wat een verandering doet [17].
  • Zorg voor ontspanning. Stress en spanning kunnen buikpijn geven [10]. Probeer stress te beperken [17].

Laat niet op eigen houtje veel producten weg, want dan kun je tekorten krijgen. Last van veel soorten eten? Een diëtist helpt uitzoeken wat klachten geeft. Een streng dieet zoals het FODMAP-dieet doe je alleen met een diëtist [18]. Meer over gezond eten lees je bij voeding in de overgang.

Heb je PDS met buikpijn of winderigheid, dan kun je met je huisarts pepermuntolie in capsules bespreken. Je probeert die 8 weken [20].

Helpen hormonen tegen een opgeblazen buik?

Daar is geen bewijs voor. De huisartsenrichtlijn noemt hormoontherapie als behandeling bij opvliegers en nachtzweten die je dagelijks leven flink hinderen. Buikklachten staan daar niet bij [21]. In de kleine studie uit 1998 maakte het gebruik van oestrogeen geen verschil voor maag- en darmklachten [4]. En in het begin kan hormoontherapie zelf vocht vasthouden of misselijkheid geven (zie hierboven).

Waar kun je terecht?

Begin bij je huisarts, zeker bij klachten die blijven of nieuw zijn. Lees bij de huisarts hoe je je afspraak voorbereidt. Bekijk ook het overzicht van overgangsklachten.

Bij wie kun je terecht?

De meeste vrouwen beginnen bij de huisarts. Kom je daar niet verder, of zoek je meer tijd en begeleiding, dan zijn er andere mogelijkheden.

  1. Huisarts

    Het eerste aanspreekpunt. Kan klachten beoordelen, andere oorzaken uitsluiten en hormoontherapie voorschrijven. Valt niet onder je eigen risico.

  2. Overgangsconsulent

    Tijd voor uitleg en begeleiding, vaak zonder verwijzing. Schrijft geen medicijnen voor.

    47 aanbieders bekijken

  3. Overgangspoli

    Voor complexe situaties, zoals een vroege overgang of klachten na kanker. Alleen met verwijzing.

    31 aanbieders bekijken

  4. Overgangskliniek of online

    Zonder verwijzing en vaak snel terecht, met artsen die hormonen kunnen voorschrijven. Meestal niet vergoed.

    5 aanbieders bekijken

Bronnen

  1. 1.Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  2. 2.Shaw e.a., Women's Health. The volume and characteristics of research on gastrointestinal symptoms in 'natural' peri- and postmenopause: a scoping review (2025). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  3. 3.Heitkemper en Chang, Gender Medicine. Do fluctuations in ovarian hormones affect gastrointestinal symptoms in women with irritable bowel syndrome? (2009). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  4. 4.Triadafilopoulos e.a., Women & Health. Bowel dysfunction in postmenopausal women (1998). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  5. 5.Thuisarts.nl. Hoe weet ik of ik het premenstrueel syndroom heb?. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  6. 6.Thuisarts.nl. Ik ga hormonen gebruiken in de overgang (hormoontherapie). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  7. 7.Apotheek.nl. Estradiol op de huid (pleister, gel, spray). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  8. 8.Apotheek.nl. Progesteron. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  9. 9.Thuisarts.nl. Ik heb dikke enkels of onderbenen door slechte aderen. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  10. 10.Thuisarts.nl. Ik heb buikpijn. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  11. 11.Voedingscentrum. Winderigheid. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  12. 12.Thuisarts.nl. Ik heb het prikkelbare-darm-syndroom (PDS). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  13. 13.Thuisarts.nl. Ik heb last van mijn maag. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  14. 14.Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Wanneer kan ik stoppen met voorbehoedmiddelen?. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  15. 15.KWF Kankerbestrijding. Eierstokkanker. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  16. 16.KWF Kankerbestrijding. Darmkanker. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  17. 17.MDL Fonds. Tips bij milde klachten. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  18. 18.Thuisarts.nl. Ik heb PDS en wil gezond eten. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  19. 19.MDL Fonds. Stap voor stap meer vezels eten. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  20. 20.Thuisarts.nl. Ik heb PDS en wil een behandeling proberen. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  21. 21.Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang (M73) (2024). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.

Verder lezen