Overgangscheck: zit ik in de overgang?
Beantwoord drie korte vragen over je leeftijd, je menstruatie en je klachten. Je ziet bij welke fase je beschrijving past en krijgt een overzicht om mee te nemen naar de huisarts.
- Geschreven door
- Redactie Perimenopauzewijzer
- Medische controle
- Nog niet medisch beoordeeld
- Bijgewerkt
Het belangrijkste
- Geen test kan met zekerheid zeggen of je in de overgang bent, ook een bloedtest niet.
- Zelftests meten FSH, een hormoon dat in de perimenopauze sterk schommelt.
- Je cyclus is het beste signaal: steeds een week verschil, of twee maanden niets.
- Onder de 40 hoort een veranderende cyclus bij de huisarts besproken te worden.
Bestaat er een betrouwbare overgangstest?
Nee. Er is geen test die met zekerheid zegt of je in de overgang bent of hoe ver je bent. Ook een bloedtest kan dat volgens Thuisarts niet betrouwbaar vaststellen [1]. Huisartsen stellen de overgang vast aan de hand van je leeftijd, je cyclus en je klachten, nadat andere oorzaken zijn uitgesloten [2].
Daarom werkt de check hierboven met precies die gegevens. Hij geeft geen diagnose, maar laat zien bij welke fase je beschrijving past en wat je met je klachten kunt doen.
Wat meet een menopauzetest van de drogist?
De meeste zelftests meten het hormoon FSH in je urine. FSH is het signaal waarmee je hersenen de eierstokken aansporen. In de overgang stijgt het, maar in de perimenopauze wisselt het sterk: de ene week kan de waarde passen bij de overgang en een paar weken later weer niet [3].
Een positieve uitslag zegt dus vooral dat je FSH op dat moment verhoogd was. Een negatieve uitslag betekent niet dat je níet in de overgang bent. En gebruik je de pil of andere hormonale anticonceptie, dan is de uitslag helemaal niet te gebruiken. De Britse richtlijn raadt een FSH-bepaling in die situatie expliciet af [4].
Wanneer is bloedonderzoek wel zinvol?
Bloedonderzoek naar hormonen heeft vooral zin als je jonger bent dan gemiddeld. De Britse richtlijn NICE adviseert om alleen een FSH-bepaling te overwegen bij vrouwen van 40 tot 45 met klachten en een veranderde cyclus en bij vrouwen onder de 40 bij wie een vroegtijdige overgang wordt vermoed [4]. Voor die laatste diagnose zijn twee bloedafnames nodig met vier tot zes weken ertussen; één test is niet genoeg [4].
In Nederland verwijst de huisarts bij een vroegtijdige overgang (voor je 40e) door voor onderzoek naar de oorzaak en advies over behandeling [2]. Lees meer bij vervroegde overgang.
Soms doet de huisarts wel ander bloedonderzoek, bijvoorbeeld naar je schildklier of naar bloedarmoede bij heftig bloedverlies. Dat is om andere oorzaken van je klachten uit te sluiten [2].
Hoe werkt deze check?
De check kijkt naar drie dingen.
- Je leeftijd. Onder de 40 is een veranderende cyclus geen gewone overgang. Dan krijg je het advies om naar de huisarts te gaan.
- Je cyclus. Onderzoekers gebruiken twee herkenningspunten. Wisselt de lengte van je cyclus steeds zeven dagen of meer, dan past dat bij het begin van de overgang. Blijft je menstruatie zestig dagen of langer weg, dan past dat bij de late fase vlak voor de menopauze [3]. Twaalf maanden geen menstruatie betekent dat de menopauze achter je ligt.
- Je klachten. Opvliegers en nachtzweten zijn de klachten die het duidelijkst bij de overgang horen. Andere klachten kunnen ermee samenhangen, maar hebben vaak ook andere oorzaken. Ze tellen mee, maar wegen minder zwaar.
Je antwoorden blijven in je browser. Ze worden niet opgeslagen of naar ons verstuurd.
Wat doe je met de uitkomst?
Neem het overzicht mee naar je huisarts als je last hebt van klachten. Het helpt om in een kort consult snel tot de kern te komen. Houd daarnaast een paar maanden bij wanneer je ongesteld bent en wanneer klachten optreden. Dat patroon zegt meer dan één momentopname.
Herken je je in de uitkomst en wil je verder lezen? Begin bij wat de perimenopauze is, het overzicht van overgangsklachten of hoe de huisarts je kan helpen.
Wanneer naar de huisarts?
- Je hebt bloedverlies terwijl je al een jaar of langer niet ongesteld bent geweest.
- Je bent jonger dan 40 en je menstruatie verandert of blijft weg.
- Je bent heel heftig ongesteld.
- Je klachten belemmeren je dagelijks leven.
Deze signalen komen van Thuisarts [1].
Bronnen
- 1.Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
- 2.Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang (M73) (2024). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
- 3.Harlow e.a., Fertility and Sterility. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10 (STRAW+10) (2012). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
- 4.National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: identification and management (NG23) (2026). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.