Overgangsconsulente of overgangsconsulent: wat doet ze, wat kost het en wordt het vergoed?

Een overgangsconsulent is meestal een verpleegkundige, verloskundige of fysiotherapeut met een extra opleiding over de overgang. Ze neemt de tijd voor uitleg, leefstijl en behandelopties, maar schrijft zelf geen medicijnen voor.

Geschreven door: Redactie Perimenopauzewijzer
Medische controle: Nog niet medisch beoordeeld
Bijgewerkt: 18 oktober 2026

Speelt vooral in: perimenopauze, menopauze, postmenopauzeOver de fasen

Het belangrijkste

Een overgangsconsulent(e) geeft voorlichting, advies en begeleiding bij overgangsklachten, vaak in een eerste consult van ongeveer een uur.
Ze schrijft geen hormonen of andere medicijnen voor; dat doet de huisarts of gynaecoloog.
Voor een consulent met een eigen praktijk heb je geen verwijzing nodig. Huisartsen kunnen sinds 2025 ook landelijk via ZorgDomein naar haar verwijzen.
Een intake kost in 2026 gemiddeld 135 tot 140 euro, een vervolgconsult ongeveer 90 tot 95 euro.
De basisverzekering vergoedt niets; veel aanvullende pakketten wel, meestal tussen 75 en 600 euro per jaar en zonder eigen risico.

Wat doet een overgangsconsulente?

Een overgangsconsulente geeft voorlichting, advies en begeleiding aan vrouwen met overgangsklachten. Volgens de beroepsvereniging VVOC gaat dat over voeding, leefstijl, supplementen en medicatie, afgestemd op je persoonlijke situatie en zonder commercieel belang ^[1]. Ze werkt in een eigen praktijk of op een menopauzepoli in het ziekenhuis en sommige praktijken bieden ook online consulten aan ^[2].

Het grote verschil met een huisartsbezoek is tijd. Een eerste consult duurt vaak ongeveer een uur en meestal vul je vooraf een vragenlijst in ^[3]. In het gesprek komen je klachten, je situatie en de behandelmogelijkheden uitgebreid aan bod. Een overgangsconsulent kan bijvoorbeeld:

uitleggen wat er in je lichaam gebeurt en welke klachten bij de overgang passen;
je klachten in kaart brengen met een vragenlijst;
je bloeddruk, lengte en gewicht meten en zo nodig bloedonderzoek aanvragen, zoals op de overgangspoli van het HagaZiekenhuis ^[4];
leefstijl- en voedingsadvies geven;
de voor- en nadelen van behandelingen bespreken, zoals hormoontherapie;
met je meekijken naar werk en belasting.

Na het gesprek kan het zijn dat je huisarts je verder behandelt, bijvoorbeeld met hormonen ^[5]. Een overgangsconsulent die met het Haaglanden MC samenwerkt, overlegt waar nodig met de gynaecologen en verwijst altijd door naar de gynaecoloog bij aandoeningen zoals borstkanker, epilepsie of migraine ^[5].

Welke opleiding heeft een overgangsconsulent?

Een overgangsconsulent heeft een basisberoep in de zorg en daarbovenop een opleiding over de overgang. De VVOC-consulenten hebben een geaccrediteerde hbo-opleiding gevolgd die erkend is door de gynaecologen van de Dutch Menopause Society (DMS). Ze volgen geaccrediteerde bijscholing en worden bij medische vragen ondersteund door gynaecologen van de DMS en de NVOG, de vereniging van gynaecologen ^[2].

De opleiding wordt gegeven door Breederode Hogeschool. Volgens de VVOC is het de enige opleiding die door de DMS en NVOG wordt gesteund en erkend. Om te mogen starten heb je nodig ^[6]:

een diploma verpleegkunde (hbo-v, mbo-v of inservice), verloskunde of fysiotherapie;
bij voorkeur een actieve BIG-registratie;
minimaal twee jaar relevante werkervaring.

Een overgangsconsulente kan dus verpleegkundige, verloskundige of fysiotherapeut zijn ^[1]. Haar basisberoep kun je controleren in het BIG-register, op naam of BIG-nummer ^[7].

Verschil met Care for Women-specialisten

Naast de VVOC is er Care for Women, een landelijk netwerk met specialisten op meer dan 100 locaties die ook overgangsconsulten geven ^[3]. Care for Women heeft een eigen, CRKBO-geregistreerde opleiding. Een BIG-registratie is daar geen harde toelatingseis: zonder BIG-registratie wordt gekeken of je vooropleiding voldoende aansluit ^[8]. In het behandelplan kijkt de specialiste naar voeding, leefstijl, reguliere geneeskunde en ook alternatieve of complementaire geneeskunde ^[3].

	VVOC-overgangsconsulent	Care for Women-specialiste
Opleiding	Hbo-opleiding bij Breederode Hogeschool, erkend door DMS en NVOG	Eigen opleiding, CRKBO-geregistreerd
Achtergrond	Verpleegkundige, verloskundige of fysiotherapeut	BIG-registratie gewenst, niet verplicht
Aanpak	Voorlichting en advies, ondersteund door gynaecologen	Reguliere en complementaire benadering
Werkplek	Eigen praktijk of menopauzepoli	Eigen praktijk binnen het netwerk
Vergoeding	Vaak uit aanvullende verzekering	Vaak uit aanvullende verzekering

Bronnen: VVOC en Care for Women ^[6] ^[8].

Wat mag een overgangsconsulent niet?

Een overgangsconsulent schrijft geen medicijnen voor. Alleen een arts mag hormoontherapie voorschrijven ^[4]. Bij overgangsklachten is dat je huisarts of gynaecoloog ^[9]. Een overgangsconsulent kan wel met je bespreken of hormoontherapie bij je past, zodat je goed voorbereid naar je huisarts gaat.

Een overgangsconsulent vervangt de huisarts dus niet. Heb je alarmsignalen, zoals bloedverlies terwijl je al langer dan een jaar niet ongesteld bent, ga dan naar je huisarts.

Wat kost een overgangsconsulent?

De tarieven verschillen per praktijk. Volgens een analyse van Overstappen.nl kost een intake in 2026 gemiddeld 135 tot 140 euro en een vervolgconsult ongeveer 90 tot 95 euro. Een traject van drie consulten komt daarmee op ongeveer 329 euro per jaar ^[10]. Bij Care for Women kost een consult van een uur 95 euro; de meeste vrouwen hebben volgens Care for Women genoeg aan twee tot drie consulten ^[3].

Vraag vooraf naar het tarief en of de praktijk kosten rekent als je een afspraak te laat afzegt.

Wordt een overgangsconsulente vergoed?

Niet uit de basisverzekering, wel vaak uit een aanvullende verzekering. Zo vermeldt CZ voor een consult gericht op de overgang: geen vergoeding uit de basisverzekering, mogelijk wel uit de aanvullende verzekering en geen eigen risico of eigen bijdrage ^[11]. Volgens de VVOC vergoeden vrijwel alle zorgverzekeraars hun consulenten geheel of gedeeltelijk als je aanvullend verzekerd bent en raakt dat je eigen risico niet ^[12].

Let op deze voorwaarden:

Lidmaatschap. Verzekeraars eisen vaak dat de consulent is aangesloten bij een erkende organisatie. CZ vergoedt bijvoorbeeld consulenten die zijn aangesloten bij Care for Women of de VVOC, of een door CZ erkende instelling ^[11].
Maximumbedrag. De vergoeding uit aanvullende pakketten loopt uiteen van 75 tot 600 euro per jaar ^[10].
Gedeeld budget. Vaak valt de vergoeding onder een breder preventie- of gezondheidsbudget, dat je ook voor andere zorg gebruikt ^[10].

Verzekeraar (voorbeelden)	Maximale vergoeding per jaar, afhankelijk van pakket
VGZ	75 tot 500 euro
Univé, Nationale-Nederlanden	rond 400 tot 500 euro
Salland	tot 600 euro
Zilveren Kruis, CZ	vaak rond 115 tot 200 euro

Bron: analyse van Overstappen.nl, april 2026 ^[10]. Bedragen veranderen per jaar en per pakket. Controleer altijd je eigen polisvoorwaarden voordat je een afspraak maakt. Een totaaloverzicht van wat wordt vergoed, staat bij vergoeding van overgangszorg.

Heb je een verwijzing nodig?

Voor een overgangsconsulent met een eigen praktijk heb je geen verwijzing nodig ^[2]. Op een menopauzepoli in het ziekenhuis wel; daar is het een gecombineerde afspraak met consulent en gynaecoloog en geldt je eigen risico ^[13].

Huisartsen kunnen wel naar een overgangsconsulent verwijzen en dat wordt makkelijker. In de regio Zutphen konden 53 huisartsen vanaf begin 2023 naar een zelfstandige overgangsconsulent verwijzen, onder meer via het digitale verwijsplatform ZorgDomein. In twee jaar zag zij 337 vrouwen. Volgens de betrokken huisarts waren de klachten op een gevalideerde vragenlijst na twee jaar meer dan gehalveerd. ZorgDomein kondigde in mei 2025 aan dat huisartsen in heel Nederland via de categorie 'Aanvullende zorg' naar zelfstandig gevestigde overgangsconsulenten kunnen verwijzen ^[14]. De VVOC is een samenwerking met ZorgDomein aangegaan; ruim 91 procent van de huisartsen is op ZorgDomein aangesloten ^[15].

Een verwijzing heeft als voordeel dat je huisarts je voorgeschiedenis, medicijnen en recente bloeduitslagen kan meesturen ^[14].

Overgangsconsulent, huisarts of overgangspoli?

	Huisarts	Overgangsconsulent	Overgangspoli
Wanneer	Eerste aanspreekpunt, alarmsignalen, medicijnen	Meer tijd voor uitleg en begeleiding	Complexe situaties, zoals een vroege overgang of na kanker
Verwijzing nodig	Nee	Nee	Ja
Medicijnen voorschrijven	Ja	Nee	Ja, door de gynaecoloog
Kosten	Geen eigen risico	Aanvullende verzekering of zelf betalen	Basisverzekering, eigen risico geldt

Ziekenhuizen sturen vrouwen met 'eenvoudige' overgangsklachten zonder bijkomende problemen ook zelf door naar de huisarts of een VVOC-consulent. Zo doet OLVG in Amsterdam dat ^[16]. Meer over de andere routes lees je bij de huisarts, overgangspoli's en online overgangszorg.

Wanneer eerst naar de huisarts?

Je bent langer dan een jaar niet ongesteld geweest en verliest weer bloed.
Je bent jonger dan 40 en hebt overgangsklachten.
Je bent heel heftig ongesteld.
Je wilt hormoontherapie of een ander medicijn; dat moet een arts voorschrijven.

De eerste drie signalen komen van Thuisarts ^[17].

In het overzicht hierboven vind je overgangsconsulenten bij jou in de buurt. Wil je verder lezen over behandeling, kijk dan bij hormoontherapie of in de zorgwijzer.

Bronnen

1.VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten. Wat doen wij voor u?. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
2.VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten. Overgangsconsulent. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
3.Care for Women. Overgangsconsult. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
4.HagaZiekenhuis. Overgangsklachten. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
5.Haaglanden Medisch Centrum. Snel passende zorg voor vrouwen met overgangsklachten. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
6.VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten. Opleiding. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
7.BIG-register (CIBG). Zoek zorgverlener. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
8.Care for Women. Opleiding. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
9.Thuisarts.nl. Ik wil misschien hormoontherapie tegen opvliegers in de overgang. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
10.Overstappen.nl. Veel vrouwen last van de overgang, maar basisverzekering vergoedt overgangszorg niet (2026). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
11.CZ. Vergoeding consult overgang, PMS of (borst)kanker. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
12.VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten. Zorgverzekering. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
13.VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten. Vergoeding overgangsconsult. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
14.ZorgDomein. Eerstelijns overgangszorg: van succesvolle pilot naar landelijk aanbod (2025). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
15.VVOC – Vereniging Van Overgangsconsulenten. Samenwerking VVOC en ZorgDomein (2025). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
16.OLVG. Menopauzespreekuur. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
17.Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.

Overgangsconsulenten in het overzicht