Pijnlijke borsten in de overgang: oorzaken en wanneer naar de huisarts

Waarom krijg je pijnlijke borsten in de overgang?

Pijnlijke borsten staan op de lijst van klachten die door de hormoonveranderingen in de overgang kunnen komen ^[1]1. Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang.. Artsen noemen borstklachten zonder ernstige oorzaak ook wel mastopathie.

De borstklieren reageren op vrouwelijke hormonen. Bij sommige vrouwen zijn ze extra gevoelig voor de schommelingen in die hormonen. Daarom zijn borsten vaak gespannen en pijnlijk vlak voor de menstruatie ^[2]2. Thuisarts.nl. Ik heb mastopathie..

In de perimenopauze dalen je hormonen niet geleidelijk. Ze kunnen juist sterk op en neer gaan, met maanden waarin het oestrogeen tijdelijk hoog is ^[3]3. Harlow e.a., Fertility and Sterility. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10 (STRAW+10), 2012.. Dat verklaart waarom je borsten in deze jaren soms gevoeliger zijn dan je gewend was, of op andere momenten in je cyclus pijn doen. Na de overgang hebben de meeste vrouwen geen klachten meer ^[2].

Hoe voelen pijnlijke borsten in de overgang?

Je kunt een of meer van deze dingen merken ^[2]:

• pijnlijke of zere borsten, soms al bij aanraken
• gespannen of vollere borsten dan normaal
• hobbelige borsten, met harde plekjes die groter en kleiner kunnen worden
• pijnlijke tepels
• soms wat vocht uit de tepels

Meestal gaat het om beide borsten. Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft wel eens last van zulke klachten ^[2]. Bij sommige vrouwen is de pijn zo heftig dat sporten, werken of vrijen moeilijk wordt.

Ook jeukende borsten worden vaak genoemd. Jeuk hoort niet bij de kenmerken van mastopathie die Thuisarts noemt. Schilfers op of rond de tepel moet je laten bekijken (zie hieronder).

Pijnlijke borsten door hormoontherapie

Begin je met hormoontherapie tegen opvliegers, dan kun je de eerste maanden gevoelige borsten krijgen. Dat komt doordat je lichaam meer vocht vasthoudt. Ook hoofdpijn en misselijkheid komen in die periode voor ^[4]4. Thuisarts.nl. Ik ga hormonen gebruiken in de overgang (hormoontherapie)..

Blijven je borsten pijnlijk, bespreek dat dan met je huisarts. Belangrijk: merk je tijdens hormoontherapie een verandering in je borsten, voelbaar of zichtbaar, maak dan direct een afspraak ^[4]. Wat je arts kan aanpassen, lees je bij bijwerkingen van hormoontherapie. Over de risico's gaat hormoontherapie in de overgang.

Pijnlijke borsten na de overgang

Na de overgang hebben de meeste vrouwen geen last meer van mastopathie ^[2]. Krijg je na je laatste menstruatie toch nieuwe borstpijn, zonder dat je hormonen gebruikt, dan is dat minder vanzelfsprekend. Laat het dan nakijken, zeker als de pijn op één plek zit of niet weggaat. Na de overgang is ook elk vocht uit de tepel een reden voor een afspraak, ook als het helder of wit is ^[2].

Kunnen gevoelige borsten op een zwangerschap wijzen?

Ja, ook in de perimenopauze. Zolang je nog ongesteld wordt, al is het onregelmatig, kun je zwanger worden. Thuisarts adviseert een voorbehoedmiddel tot een jaar na je laatste menstruatie, of tot je 52e ^[5]5. Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Wanneer kan ik stoppen met voorbehoedmiddelen?.. Heb je gevoelige borsten en blijft je menstruatie langer weg dan je gewend bent, doe dan voor de zekerheid een zwangerschapstest.

Is pijn in je borsten een teken van borstkanker?

Meestal niet. Mastopathie heeft geen ernstige oorzaak ^[2]. Toch kunnen sommige veranderingen in de borst door kanker komen. Daarom is het goed om te weten welke signalen je moet laten nakijken. Die staan in het kader hieronder.

Ongeveer 1 op de 10 vrouwen van 50 jaar of ouder krijgt borstkanker, ook zonder hormoongebruik ^[6]6. Thuisarts.nl. Ik wil misschien hormoontherapie tegen opvliegers in de overgang.. Vrouwen van 50 tot en met 75 jaar krijgen in Nederland een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Daarbij worden röntgenfoto's van de borsten gemaakt. In principe is dat elke 2 jaar, maar door personeelstekort kan er nu tot ongeveer 3 jaar tussen zitten ^[7]7. RIVM. Bevolkingsonderzoek borstkanker..

Het bevolkingsonderzoek is bedoeld voor vrouwen zonder klachten. Voel of zie je iets, wacht dan niet op de volgende uitnodiging, maar ga naar de huisarts.

Wat helpt tegen pijnlijke borsten?

Thuisarts geeft deze adviezen ^[2]:

• Een goede beha. Kies een beha die extra steun geeft, bijvoorbeeld een sportbeha. Neem de tijd om er een te vinden die goed past.
• Warmte of kou. Een warme douche of warme kleding helpt sommige vrouwen. Anderen hebben juist baat bij kou, zoals een coldpack in een theedoek.
• Pijnstillers. Heb je veel pijn, begin dan met paracetamol. Dat werkt meestal goed en geeft de minste bijwerkingen.
• Hormonen bespreken. Gebruik je de pil, dan kan die klachten geven of juist verminderen. Overleg met je huisarts voordat je stopt of overstapt.

Houd ook bij wanneer de pijn optreedt. In de perimenopauze kan je cyclus grillig zijn. Een overzicht van je menstruaties en borstpijn helpt jou en je huisarts om te zien of er een verband is. Meer over je cyclus lees je bij menstruatie in de overgang.

Supplementen worden veel aangeprezen tegen borstpijn. De huisartsenrichtlijn zegt dat van vrij verkrijgbare middelen tegen overgangsklachten niet is aangetoond dat ze helpen ^[8]8. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang (M73), 2024.. Lees meer bij supplementen in de overgang.

Waar kun je terecht?

Bij een knobbel of andere verandering ga je altijd naar de huisarts. Die kan je borsten onderzoeken en zo nodig een echo of mammografie aanvragen ^[2]. Heb je vooral last van pijnlijke borsten samen met andere overgangsklachten, dan kun je dat ook bespreken met een overgangsconsulent. Kijk in de zorgwijzer welke zorg bij je past.

Bekijk ook het overzicht van overgangsklachten, bijvoorbeeld opvliegers of hoofdpijn en duizeligheid.