Naar de inhoud
Perimenopauzewijzer

Haaruitval, droge huid, jeuk en droge ogen in de overgang

Minder oestrogeen merk je ook aan je huid, je haar en je ogen. Droge ogen, dunner haar, een droge huid en jeuk komen in en na de overgang vaak voor. Met eenvoudige maatregelen kom je meestal een heel eind.

Geschreven door
Redactie Perimenopauzewijzer
Medische controle
Nog niet medisch beoordeeld
Bijgewerkt
Speelt vooral in: perimenopauze, menopauze, postmenopauzeOver de fasen

Het belangrijkste

  • Huid, haarzakjes en traanfilm reageren op hormonen. Na de menopauze verliest de huid in 5 jaar bijna een derde van haar collageen.
  • Tegen droge ogen helpen kunsttranen, bewust knipperen en vochtige lucht. Bel direct bij oogpijn, plotseling slechter zien of als je geen licht verdraagt.
  • Dunner haar midden op het hoofd hoort vaak bij de overgang. Verlies je ineens veel haar over je hele hoofd, dan kan de huisarts bloed prikken op bloedarmoede en de schildklier.
  • Bij een droge huid en jeuk: dagelijks basiszalf, kort en lauw douchen en weinig zeep.
  • Hormoontherapie is geen bewezen behandeling voor huid, haar of ogen. Droge ogen kwamen in onderzoek juist vaker voor bij gebruiksters.

Waarom veranderen huid, haar en ogen in de overgang?

Je huid, je haarzakjes en de kliertjes rond je ogen reageren op hormonen. Als je eierstokken minder oestrogeen maken, merk je dat dus ook aan de buitenkant. Thuisarts noemt haarverlies bij de klachten die door de hormoonveranderingen in de overgang kunnen komen [1].

In de huid zitten veel oestrogeenreceptoren, vooral in het gezicht, rond de geslachtsdelen en in de benen. Minder oestrogeen hangt samen met meer vochtverlies uit de huid en minder collageen. Collageen geeft je huid stevigheid. In de eerste 5 jaar na de menopauze verdwijnt bijna een derde ervan, daarna gaat het langzamer [2].

Oestrogeen houdt hoofdhaar langer in de groeifase. Na de overgang zitten minder haren in die groeifase, vooral aan de voorkant van je hoofd [3]. Ook de traanfilm die je ogen vochtig houdt, staat onder invloed van geslachtshormonen. Hoe dat precies werkt, is nog niet helemaal duidelijk [4].

Niet alles is overgang. Ook ouder worden, zeep, droge lucht, medicijnen en andere ziektes spelen mee. Hieronder lees je per klacht wat je eraan kunt doen.

Krijg je droge ogen door de overgang?

Dat kan. Droge ogen komen vaker voor bij vrouwen en bij ouderen: ongeveer 1 op de 10 mensen heeft er last van [5]. In Amerikaans onderzoek hadden vrouwen boven de 50 bijna twee keer zo vaak droge ogen als mannen van die leeftijd. Onderzoekers denken dat de veranderende geslachtshormonen daarbij een rol spelen [4].

Bij droge ogen maak je te weinig traanvocht aan, of het traanvocht verdampt te snel. Dat laatste gebeurt bijvoorbeeld als je weinig knippert achter een scherm, bij tocht, rook of airco en als je lenzen draagt [5].

Je kunt dit merken [5]:

  • branderige, moeie of stekende ogen
  • een zanderig of drukkend gevoel
  • jeuk
  • slijmdraadjes of 's ochtends vastgeplakte oogleden
  • wazig zien
  • rode ogen of juist tranende ogen

Wat helpt tegen droge ogen in de overgang?

Begin met kunsttranen en een paar aanpassingen in huis. Thuisarts geeft deze adviezen [5]:

  • Knipper bewust, vooral bij lezen en schermwerk.
  • Wrijf niet in je ogen.
  • Houd de lucht vochtig als de verwarming aanstaat, bijvoorbeeld met een bakje water aan de verwarming.
  • Vermijd rook en de luchtstroom van airco of ventilator.
  • Draag vaker een bril als je lenzen gebruikt.
  • Maak ontstoken ooglidranden schoon.
  • Gebruik kunsttranen. Die zitten zonder medicijn, als druppels of gel. Je koopt ze bij drogist of apotheek en mag ze gebruiken zolang je dat prettig vindt. Hoe vaak per dag staat op de verpakking.

Helpen kunsttranen niet genoeg, dan kan de huisarts andere kunsttranen of een oogzalf voor de nacht voorschrijven. Gebruik je medicijnen die droge ogen kunnen geven, bespreek dan met je huisarts of die minder of anders kunnen. Thuisarts noemt onder meer middelen tegen angst en depressie, bètablokkers en acetylsalicylzuur [5].

Droge ogen zijn meer dan vervelend. Te weinig traanvocht kan het oppervlak van je oog beschadigen en geeft meer kans op een oogontsteking [5]. Wanneer je moet bellen, staat in het kader verderop.

Is haaruitval in de overgang normaal?

Haar verliezen hoort bij het leven: iedereen verliest 100 tot 120 haren per dag [6]. Na de overgang wordt het haar bij veel vrouwen dunner, vooral midden op het hoofd [6]. De voorste haargrens blijft meestal staan en echte kale plekken ontstaan er niet [7].

Artsen noemen dit alopecia androgenetica. De haarzakjes worden gevoelig voor mannelijke hormonen, die vrouwen ook aanmaken. Ze worden kleiner en verdwijnen uiteindelijk. Het gaat langzaam, over jaren. Op je 70e heeft ongeveer 3 op de 10 vrouwen deze vorm van haaruitval [7]. Bij vrouwen begint het vaak na de menopauze [8].

Haar kan in deze jaren ook anders aanvoelen: fijner, minder vol of moeilijker in model te krijgen [9]. Ongeveer de helft van de vrouwen na de overgang heeft juist meer haargroei in het gezicht [3].

Welke andere oorzaken van haaruitval sluit de huisarts uit?

Verlies je ineens veel meer haar over je hele hoofd, dan is de overgang niet de enige verdachte. Bekende oorzaken zijn ijzertekort, een schildklieraandoening, koorts of een operatie, stress, flink afvallen en chronische ziektes [8]. Ook medicijnen kunnen haaruitval geven, zelfs zonder recept verkrijgbare pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac [10].

De huisarts kan bij verspreide haaruitval bloed laten prikken op bloedarmoede (Hb) en op de schildklier (TSH). Bloedonderzoek naar vitamines en mineralen raadt de huisartsenrichtlijn niet aan. Er is te weinig bewijs dat tekorten daarvan haaruitval veroorzaken [8].

Denk in de perimenopauze ook aan ijzertekort. In die jaren kun je heftiger menstrueren. Veel bloedverlies kan leiden tot bloedarmoede [1]. Lees meer bij menstruatie in de overgang.

Na een tijdelijke oorzaak, zoals een periode van stress, groeit het haar meestal vanzelf terug. Reken op 3 tot 6 maanden [10]. Bij ijzertekort zoekt de huisarts naar de oorzaak en kan een middel helpen.

Twee soorten haaruitval zien er anders uit en moet je laten bekijken. Plotseling ronde of ovale kale plekken passen bij alopecia areata [6]. Wijkt je haarlijn aan de voorkant of bij de slapen, soms samen met dunnere wenkbrauwen, dan kan het om frontale fibroserende alopecia gaan. Die vorm wordt in verband gebracht met de perimenopauze en kan littekens geven [3].

Wat kun je zelf doen aan dunner haar?

Lotions, crèmes, cafeïneshampoo, diëten en vitaminepillen helpen waarschijnlijk niet [7]. Ook de huisartsenrichtlijn zegt dat de werking van zelfzorgmiddelen en voedingssupplementen niet is aangetoond [8]. Meer daarover lees je bij supplementen in de overgang.

Wel zinvol [7]:

  • Bescherm je hoofdhuid tegen de zon met een pet, hoed of sjaal.
  • Bespreek je medicijnen. Denk je dat een medicijn de oorzaak is, overleg dan met je arts. Na stoppen kan het haar teruggroeien, maar niet altijd.
  • Zoek steun. Dunner haar kan je onzeker of verdrietig maken. Dat is een goede reden om naar de huisarts te gaan.

Lijd je er erg onder, dan kan de huisarts minoxidil-lotion met je bespreken. Die helpt bij ongeveer 1 op de 6 en het effect is klein. Je ziet het effect pas na ongeveer 6 maanden. Stop je, dan gaat het haarverlies door. Heb je een hart- of vaatziekte, dan is minoxidil niet geschikt [7]. Een pruik, haarstukje of verwijzing naar een dermatoloog zijn andere opties.

Waarom krijg je een droge huid in de overgang?

Doordat je huid met minder oestrogeen meer vocht verliest en minder collageen bevat [2]. Daarnaast maakt de huid met de jaren minder talg aan [11]. Een droge huid voelt ruw aan, kan schilferen en soms pijnlijke kloofjes krijgen. Vaak gaat het om de buitenkant van je bovenarmen, je rug en je schenen. Een droge huid gaat ook sneller kapot, waardoor je eerder eczeem krijgt [11].

Zeep, douchegel, lang en heet douchen en droge lucht van de verwarming maken het erger [11]. Daar zit ook de oplossing. Thuisarts adviseert [11]:

  • Smeer basiszalf, 2 keer per dag of vaker, bijvoorbeeld na het douchen en voor het slapen. Een dunne bodylotion is vaak niet vet genoeg. Hoe droger je huid, hoe vetter de crème of zalf mag zijn.
  • Douche korter en minder heet: hooguit 1 keer per dag, 5 tot 10 minuten en niet warmer dan 37 tot 38 graden.
  • Gebruik zo min mogelijk zeep, douchegel en shampoo.
  • Draag handschoenen bij het schoonmaken.

Helpen de adviezen niet of wordt het erger, dan kan de huisarts kijken of je eczeem hebt.

Waar komt jeuk in de overgang vandaan?

Jeuk in de overgang komt vaak door een droge huid. Bij vrouwen na de menopauze gaan jeuk en een droge huid vaak samen [2]. Ook in het algemeen is een droge huid een bekende oorzaak van jeuk [12]. De adviezen voor een droge huid helpen dus ook tegen jeuk.

Daarnaast helpt dit [12]:

  • niet krabben en je nagels kort en glad houden
  • een koelzalf of een gel of crème met levomenthol 1% (verkoelend)
  • losse kleding, labeltjes eruit knippen en geparfumeerd wasmiddel en wasverzachter vermijden

Jeuk heeft ook andere oorzaken, zoals eczeem, netelroos, schurft, een schimmel, allergie of medicijnen [12].

Jeuk in de overgang kan ook rond de vagina zitten. Die komt doordat het slijmvlies dunner wordt door minder oestrogeen [13]. Daarvoor bestaan aparte middelen, zoals een gel zonder hormonen of een crème met oestrogeen. Lees er alles over bij droge vagina en jeuk.

Helpt hormoontherapie voor huid, haar en ogen?

Hormoontherapie is geen bewezen behandeling voor huid, haar of ogen. De huisartsenrichtlijn noemt hormoontherapie als behandeling voor opvliegers en nachtzweten die je dagelijks leven flink hinderen [14].

Wat bekend is per klacht:

KlachtWat onderzoek laat zien
Droge huidOestrogeen verhoogt het collageen in de huid en vermindert vochtverlies [2]. Er zijn grote studies nodig voordat je hormoontherapie hiervoor kunt aanraden [15].
Dunner haarEr is onvoldoende bewijs dat hormoontherapie helpt bij haaruitval met het vrouwelijke patroon [3].
Droge ogenIn een groot onderzoek onder bijna 26.000 vrouwen na de menopauze hadden gebruiksters van hormoontherapie juist vaker droge ogen, vooral met oestrogeen alleen [16]. Ander onderzoek is wisselend [4].

Hormoontherapie kan zelf ook huid- en haarklachten geven, zoals acne, meer lichaamshaar en haaruitval [2]. Krijg je meer last van droge ogen nadat je bent begonnen, bespreek dat dan met je huisarts [4]. Meer over voor- en nadelen lees je bij hormoontherapie in de overgang.

Wanneer naar de huisarts?

Ogen. Bel direct je huisarts of de huisartsenpost bij oogpijn, als je plotseling slechter ziet en knipperen niet helpt, of als je geen licht meer verdraagt [5]. Maak een afspraak als [5]:

  • de adviezen niet helpen of je klachten erger worden
  • je oog rood wordt
  • je ooglidranden ontstoken blijven
  • je wimpers over je oog schuren of de rand van je onderste ooglid naar binnen of naar buiten staat

Haar. Maak een afspraak als je veel meer haar verliest dan normaal, je haar dunner wordt, je plotseling kale plekken krijgt of als je je zorgen maakt [6]. Ga ook als je haarlijn aan de voorkant wijkt of je wenkbrauwen dunner worden [3].

Huid en jeuk. Neem contact op als je na een paar dagen met de adviezen nog jeuk hebt, als de jeuk heel erg is of als je je ook ziek voelt, koorts hebt of je huid of het wit van je ogen geel wordt [12].

Waar kun je terecht?

Voor droge ogen, haaruitval en een droge huid is de huisarts je eerste aanspreekpunt. Die kan andere oorzaken uitsluiten en je zo nodig doorverwijzen naar een oogarts of dermatoloog. Heb je naast deze klachten ook last van opvliegers of slecht slapen, bespreek dan alles in één keer.

Bekijk ook het overzicht van overgangsklachten.

Bij wie kun je terecht?

De meeste vrouwen beginnen bij de huisarts. Kom je daar niet verder, of zoek je meer tijd en begeleiding, dan zijn er andere mogelijkheden.

  1. Huisarts

    Het eerste aanspreekpunt. Kan klachten beoordelen, andere oorzaken uitsluiten en hormoontherapie voorschrijven. Valt niet onder je eigen risico.

  2. Overgangsconsulent

    Tijd voor uitleg en begeleiding, vaak zonder verwijzing. Schrijft geen medicijnen voor.

    47 aanbieders bekijken

  3. Overgangspoli

    Voor complexe situaties, zoals een vroege overgang of klachten na kanker. Alleen met verwijzing.

    31 aanbieders bekijken

  4. Overgangskliniek of online

    Zonder verwijzing en vaak snel terecht, met artsen die hormonen kunnen voorschrijven. Meestal niet vergoed.

    5 aanbieders bekijken

Bronnen

  1. 1.Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  2. 2.Kamp e.a., Clinical and Experimental Dermatology. Menopause, skin and common dermatoses. Part 2: skin disorders (2022). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  3. 3.Kamp e.a., Clinical and Experimental Dermatology. Menopause, skin and common dermatoses. Part 1: hair disorders (2022). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  4. 4.Peck e.a., Journal of Mid-Life Health. Dry eye syndrome in menopause and perimenopausal age group (2017). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  5. 5.Thuisarts.nl. Ik heb droge ogen. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  6. 6.Thuisarts.nl. Ik heb haaruitval. Wat kan het zijn?. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  7. 7.Thuisarts.nl. Ik word kaal (vrouw). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  8. 8.Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Behandelrichtlijn Alopecia (2025). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  9. 9.Gupta e.a., Maturitas. Menopause and hair loss in women: exploring the hormonal transition (2025). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  10. 10.Thuisarts.nl. Het haar op mijn hoofd wordt dun. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  11. 11.Thuisarts.nl. Ik heb een droge huid. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  12. 12.Thuisarts.nl. Ik heb jeuk. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  13. 13.Thuisarts.nl. Ik heb jeuk en een droge vagina door de overgang. Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  14. 14.Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang (M73) (2024). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  15. 15.Calleja-Agius en Brincat, Gynecological Endocrinology. The effect of menopause on the skin and other connective tissues (2012). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.
  16. 16.Schaumberg e.a., JAMA. Hormone replacement therapy and dry eye syndrome (2001). Geraadpleegd op 18 oktober 2026.

Verder lezen